Tencel kumaş, okaliptüs başta olmak üzere sertifikalı ormanlardan elde edilen odun selülozunun lyocell adı verilen kapalı döngü çözücü yöntemiyle life dönüştürülmesiyle üretilen bir selülozik kumaştır. İpeksi tuşesi, yüksek nem emiciliği ve dökümlü yapısıyla hem giyimde hem ev tekstilinde tercih edilir.
İçindekiler
- Tencel Kumaş Nedir? Lyocell Yöntemiyle Kapalı Döngü Üretim
- Tencel Kumaş Teknik Özellikleri
- Tencel Kumaş Terletir mi, Sağlıklı mı?
- Tencel Kumaş Nerelerde Kullanılır ve Nasıl Bakılır?
Tencel Kumaş Nedir? Lyocell Yöntemiyle Kapalı Döngü Üretim
Günlük kullanımda ikisi birbirinin yerine geçse de Tencel bir elyaf markasının adıdır; lyocell ise bu elyafın üretildiği selülozik yöntemin adıdır. Her Tencel elyafı lyocell yöntemiyle üretilir, ancak her lyocell elyafı Tencel markasını taşımaz.
Üretimde odun selülozu doğrudan çözündürülür ve çözelti lif halinde yeniden şekillendirilir. Kapalı döngü prosesin özü, kullanılan çözücünün büyük bölümünün geri kazanılıp yeniden kullanılmasıdır. Bu yönüyle viskon ve rayon üretiminden ayrılır ve çevresel kimyasal yükü belirgin biçimde düşürür.
Tencel Kumaş Teknik Özellikleri
Elyafın karakteri kumaşa yumuşak tuşe, güçlü nem yönetimi ve akışkan bir döküm olarak yansır. Tipik değerler şöyle özetlenebilir:
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Elyaf türü | Selülozik (lyocell); Tencel tescilli marka elyafı |
| Karışım oranları | %100 Tencel veya %50 Tencel / %50 pamuk, keten, polyester |
| Gramaj | Giyimlik dokularda genellikle 110-160 gr/m²; nevresim ve ev tekstilinde 130-200 gr/m² |
| İplik numarası | Genellikle Ne 30/1 - Ne 40/1 |
| Tel sayısı | Nevresimlik dokularda tipik 200-300 tel/inç; arttıkça doku sıklaşır, yüzey pürüzsüzleşir |
| Dokuma tipi | Saten (parlak, akışkan), bezayağı (mat, dayanıklı), dimi |
| Nem emicilik | Pamuktan yüksek (~%11-13 nem tutma); nemi hızla emer ve buharlaştırır |
| Kuruma süresi | Pamuğa göre kısa |
| Isı iletkenliği | Yüksek; serin tuşe sağlar |
| Kırışma eğilimi | Orta-yüksek; polyester karışımında belirgin azalır |
| Boyutsal çekme | İlk yıkamada ~%1-3 |
| Islak mukavemet | Viskon elyafına göre yüksek; kuru mukavemetin ~%85-90'ını korur |
| Yıkama sıcaklığı | 30-40 °C, düşük devir, ters yüz |
%100 Tencel dokular en yüksek dökümlülüğü verir. Pamuk ilavesi hacim ve dayanıklılık, polyester ilavesi kırışmazlık ve boyutsal stabilite kazandırır. Piyasadaki kumaş çeşitleri arasında bu karışımlar çoğunlukla %50/50 oranında dokunur.
Tencel Kumaş Terletir mi, Sağlıklı mı?
Hayır, Tencel kumaş terletmez. Nemi pamuktan daha hızlı emip buharlaştırdığı için ter yüzeyde tutulmaz ve ciltte nefes alan bir serinlik hissi oluşur. Bu nedenle yazlık kullanım ve sıcak iklimler için uygundur; kışın ince bir katman olarak da giyilebilir.
Pürüzsüz yüzeyi sürtünmeyi azalttığı için hassas ciltlerde tahriş riski düşüktür. Buna karşılık ıslak halde zorlanmaya, sürtünmeye bağlı yüzey tüylenmesine ve yüksek sıcaklıkta deformasyona karşı hassastır. Pamuk ve viskonla kıyaslandığında daha hafif ve daha serin bir tuşe sunar; viskondan daha az kırışır, polyester kadar kırışmaz ve ıslak halde viskon elyafından daha dayanıklıdır.
Tencel Kumaş Nerelerde Kullanılır ve Nasıl Bakılır?
- Gömlek, pantolon, elbise ve tişört gibi giyim ürünleri
- Nevresim, yatak çarşafı ve yastık kılıfı gibi ev ve otel tekstili
- İç giyim ve bebek tekstili
- Keten karışımları yazlık giyimde, pamuk karışımları nevresim ve bornoz grubunda öne çıkar
Yatak pedi gibi ev tekstili ürünlerinde Tencel yüzey, pamuklu ve mikrofiber alternatiflerle kıyaslanarak tercih edilir. Bakımda 30-40 °C'de, düşük devirde ve ters yüz yıkama önerilir; yumuşatıcı elyaf yapısını kaplayarak nem emiciliği azalttığı için kullanılmamalıdır. Kurutma makinesi yerine asarak kurutmak boyutsal stabiliteyi korur, ütü nemli halde orta sıcaklıkta yapılmalıdır. Leke durumunda kumaşı ovuşturmamak ve çamaşır suyu kullanmamak gerekir; her ikisi renk kaybına ve yüzey tüylenmesine yol açar. Kırışma eğilimi nedeniyle saklarken katlayarak istiflemek, uzun süre askıda bekletmekten daha iyi sonuç verir.
